حدود یک ماه پس از آنکه فوربس افت قیمت طلا را نشانه پایان روند صعودی این فلز گرانبها ندانست، قیمتها بار دیگر افزایش یافتهاند؛ روندی که تحلیل قبلی درباره موقتی بودن عقبنشینی طلا و باقی ماندن عوامل حمایتکننده از آن را تقویت میکند.
یک ماه پس از هشدار فوربس؛ بازگشت طلا، تحلیل صعودی را تقویت کرد
حدود یک ماه پس از آنکه استیو فوربز، رئیس هیئتمدیره و سردبیر Forbes، افت قیمت طلا را موقتی دانست و نسبت به باقی ماندن زمینههای صعودی این فلز گرانبها هشدار داد، بازار طلا بار دیگر مسیر صعودی گرفته است. قیمت طلا روز جمعه به بالاترین سطح خود در بیش از سه ماه گذشته رسید؛ اتفاقی که میتوان آن را تقویتکننده تحلیل پیشین فوربس درباره موقتی بودن عقبنشینی قیمتها دانست.
طلا روز جمعه با رشدی حدود ۲.۴ درصدی، در بازار نقدی تا ۴٬۶۳۱ دلار در هر اونس افزایش یافت و قراردادهای آتی آن نیز در سطح ۴٬۶۸۰ دلار بسته شدند. این فلز گرانبها اکنون سومین هفته متوالی صعودی خود را پشت سر گذاشته و در مجموع طی هفته بیش از ۵ درصد رشد کرده است.
این در حالی است که فوربس در یادداشتی که ۲۱ ژوئیه منتشر شد، کاهش قیمت طلا از سطوح بالای ۵ هزار دلار به محدوده ۴ هزار دلار را نشانه از دست رفتن ارزش واقعی طلا ندانسته بود. استیو فوربز معتقد بود آنچه در بازار رخ داده، بیش از آنکه کاهش ارزش طلا باشد، نتیجه تقویت دلار آمریکا است و این روند لزوماً پایدار نخواهد ماند. او همچنین هشدار داده بود که تداوم جنگ ایران، افزایش قیمت انرژی، فشار بر بازار بدهی و احتمال بروز بحرانهای پولی در اقتصادهای بزرگ میتواند دوباره زمینه را برای افزایش تقاضا برای طلا فراهم کند.
اکنون نیز محرک اصلی صعود جدید طلا، بار دیگر به ضعف دلار و نگرانیها درباره بازار بدهی بازمیگردد. اعلام وزارت خزانهداری آمریکا مبنی بر افزایش بازخرید اوراق بدهی بلندمدت، نگرانیهایی را درباره وضعیت بازار اوراق و پایداری بدهیهای دولت آمریکا ایجاد کرده و همزمان فشار بر دلار را افزایش داده است. در چنین فضایی، سرمایهگذاران بار دیگر به طلا بهعنوان ابزاری برای پوشش ریسک روی آوردهاند.
عبور طلا از میانگین متحرک ۲۰۰ روزه نیز از نظر تحلیلگران یک نشانه فنی مهم تلقی میشود و برخی معتقدند در صورت حفظ شتاب فعلی، سطح ۴٬۷۰۰ دلار میتواند هدف بعدی بازار باشد.
بازگشت طلا؛ تأیید یک پیشبینی؟
البته نمیتوان گفت تمام سناریویی که فوربس یک ماه پیش مطرح کرده بود، به همان شکل محقق شده است. در تحلیل جدید، عامل مستقیم رشد قیمت طلا بیش از هر چیز تضعیف دلار و افزایش نگرانیها درباره بدهی و بازار اوراق آمریکا عنوان میشود، نه صرفاً تحولات جنگ ایران.
با این حال، پیام اصلی تحلیل پیشین فوربس اکنون تقویت شده است: افت طلا به محدوده ۴ هزار دلار لزوماً به معنای پایان روند صعودی آن نبود. عوامل بنیادی شامل نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، وضعیت بدهی دولتها، نوسانات بازار اوراق و شکنندگی ارزش ارزهای بزرگ همچنان در بازار حضور دارند و میتوانند تقاضا برای طلا را تقویت کنند.
به بیان دیگر، طلا تنها یک ماه پس از عقبنشینی به محدوده ۴ هزار دلار، بار دیگر به بالاترین سطح سه ماه اخیر رسیده است؛ تحولی که نشان میدهد کاهش قیمت پیشین، دستکم در شرایط فعلی، بیشتر یک عقبنشینی موقت در بازاری پرریسک بوده تا نشانهای از پایان جذابیت طلا.
نتیجه گیری نهایی؛ آیا موج صعودی ادامه خواهد داشت؟
بازگشت اخیر قیمت طلا این پرسش را مطرح میکند که آیا میتوان انتظار داشت روند صعودی این فلز تا پایان سال ادامه پیدا کند یا خیر. پاسخ به این پرسش نیازمند توجه همزمان به دو دسته عوامل جهانی و داخلی است.
در بازار جهانی، بخش مهمی از عواملی که در ماههای گذشته از طلا حمایت کردهاند همچنان پابرجاست. نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، نگرانی درباره سطح بدهی دولتها، احتمال تغییر مسیر سیاست پولی آمریکا و تضعیف دلار همچنان میتوانند تقاضا برای طلا را بالا نگه دارند. از این منظر، رشد اخیر قیمت را نمیتوان صرفاً یک نوسان کوتاهمدت دانست و احتمال ادامه حرکت صعودی تا پایان سال همچنان قابل توجه است؛ هرچند اصلاحهای مقطعی و نوسان شدید نیز بخشی از این مسیر خواهد بود.
اما برای ایران، معادله پیچیدهتر است. قیمت طلا در بازار داخلی تنها به اونس جهانی وابسته نیست و نرخ دلار نیز نقش تعیینکنندهای دارد. در نتیجه، حتی اگر قیمت جهانی طلا در ماههای آینده در محدوده فعلی تثبیت شود، تشدید فشارهای تحریمی و کاهش احتمالی درآمدهای ارزی میتواند با افزایش فشار بر ریال، قیمت طلا و سکه در ایران را افزایش دهد.
به همین دلیل، با در نظر داشتن تشدید تحریمها در هفتههای آینده، باید دو سناریو را همزمان در نظر گرفت: رشد اونس جهانی در کنار افزایش نرخ دلار که میتواند به یک موج صعودی قدرتمند در بازار داخلی منجر شود، یا ثبات نسبی اونس همراه با تضعیف ریال که همچنان میتواند قیمت طلای داخلی را بالاتر ببرد.
البته این به معنای قطعی بودن رکوردشکنیهای جدید نیست. بازار طلا پیش از این نیز نشان داده که به تغییر انتظارات درباره نرخ بهره، دلار و تحولات ژئوپلیتیکی واکنشهای شدیدی نشان میدهد. بنابراین، سناریوی محتملتر، ادامه روند صعودی همراه با اصلاحها و نوسانات قابلتوجه است، نه یک حرکت خطی و بدون وقفه.
در مجموع، اگر تحلیل یک ماه قبل فوربس را در کنار تحولات اخیر قرار دهیم، میتوان گفت فرضیه پایان روند صعودی طلا در حال حاضر ضعیفتر از سناریوی ادامه آن است. برای بازار ایران نیز با توجه به احتمال تشدید فشارهای تحریمی، ریسک صعود قیمت طلا و سکه حتی میتواند بیشتر از بازار جهانی باشد؛ چرا که در اینجا علاوه بر قیمت جهانی طلا، باید ریسک کاهش ارزش ریال را نیز در نظر گرفت.