ریسک های اقتصاد جهانی در نیمه دوم سال 2026 چه مواردی خواهند بود؟ چه چیزهایی ممکن است رخ دهد که بار دیگر نقشه اقتصاد جهای را متحول سازد؟
شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ با جنگ، شوکهای نفتی و رونق کمسابقه سرمایهگذاری در هوش مصنوعی سپری شد. اکنون، به گزارش یورونیوز و بر اساس تازهترین تحلیل مؤسسه Oxford Economics، اقتصاد جهان در نیمه دوم سال با شش ریسک بههمپیوسته روبهروست؛ ریسکهایی که وقوع یا تشدید هر یک میتواند سایر متغیرهای اقتصادی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. با ما در این مطلب ریسکهای اقتصاد جهانی در 6 ماهه آینده را بررسی کنید.
اقتصاددانان این مؤسسه معتقدند مهمترین حلقه این زنجیره، سرنوشت توافق میان آمریکا و ایران است؛ توافقی که میتواند مسیر قیمت انرژی، تورم، سیاستهای پولی و حتی بازارهای مالی جهان را تعیین کند.
۱. توافق آمریکا و ایران؛ مهمترین متغیر اقتصاد جهان
به گزارش یورونیوز، Oxford Economics توافق میان آمریکا و ایران را «اولین دومینو» در میان ریسکهای اقتصاد جهانی میداند. رایان سوئیت، اقتصاددان ارشد این مؤسسه، معتقد است دوام این توافق مشخص خواهد کرد که آیا اقتصاد جهان از کاهش قیمت انرژی و افت تورم بهرهمند میشود یا باید خود را برای شوک جدید نفتی آماده کند.
در سناریوی خوشبینانه، قیمت نفت برنت در محدوده پایین ۷۰ دلار تثبیت خواهد شد و کاهش هزینه انرژی میتواند به بهبود قدرت خرید خانوارها، کاهش فشارهای تورمی و بهبود شرایط مالی اقتصادهای نوظهور منجر شود. اما در صورت فروپاشی توافق، آثار آن تنها به بازار نفت محدود نخواهد ماند و زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی در سطح جهان ایجاد خواهد کرد.
۲. بازار نفت؛ اختلاف پیشبینیها از آینده قیمت انرژی
یورونیوز در ادامه گزارش خود به اختلاف قابل توجه میان پیشبینی مؤسسات اقتصادی درباره قیمت نفت اشاره میکند.
در حالی که Oxford Economics میانگین قیمت نفت برنت را در محدوده ۷۰ دلار پیشبینی کرده است، Morgan Stanley انتظار دارد قیمت نفت تا پایان سال به حدود ۹۰ دلار برسد. بانک جهانی نیز برآوردی محتاطانهتر ارائه داده و میانگین حدود ۹۴ دلار را برای سال ۲۰۲۶ پیشبینی کرده است.
به باور تحلیلگران، این اختلاف نزدیک به ۲۰ دلاری در پیشبینیها، بازتاب ارزیابیهای متفاوت از آینده تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه است.
از نگاه Oxford Economics، وضعیت تردد کشتیها در تنگه هرمز مهمترین شاخص برای سنجش پایداری توافق محسوب میشود. بازگشت حجم حملونقل دریایی به بیش از ۷۵ درصد سطح پیش از جنگ میتواند نشانهای از ثبات توافق باشد؛ در حالی که ادامه اختلال در این مسیر، احتمال بازگشت تنشها را افزایش میدهد.
۳. تعرفهها و تجارت جهانی؛ ریسک بعدی اقتصاد جهان
گزارش یورونیوز سومین ریسک مهم اقتصاد جهانی را تشدید تنشهای تجاری میداند.
بر اساس این گزارش، آمریکا در حال جایگزینی تعرفههای جدید بر واردات است و همزمان اتحادیه اروپا نیز دامنه تحقیقات ضددامپینگ و اقدامات دفاع تجاری علیه چین را به شکل محسوسی افزایش داده است.
ادامه این روند میتواند هزینه تجارت بینالمللی را افزایش داده، زنجیرههای تأمین جهانی را با اختلال مواجه کند و در نهایت رشد اقتصادی بسیاری از کشورها را تحت فشار قرار دهد.
۴. رونق هوش مصنوعی؛ فرصتی که میتواند به ریسک تبدیل شود
به گزارش یورونیوز، رشد خیرهکننده بازارهای فناوری در سال ۲۰۲۶ تا حد زیادی بر موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی استوار بوده است؛ اما این روند بدون ریسک نیست.
Oxford Economics هشدار میدهد که صنعت هوش مصنوعی وابستگی بالایی به زنجیره تأمین نیمهرساناها در شرق و جنوب شرق آسیا دارد؛ مناطقی که هرگونه اختلال در حملونقل انرژی از تنگه هرمز میتواند بر فعالیت آنها اثر بگذارد.
همزمان، بانک تسویه حسابهای بینالمللی (BIS) نیز نسبت به رشد سریع تأمین مالی خصوصی در این صنعت هشدار داده و اعلام کرده است که اتکای شرکتهای هوش مصنوعی به منابع مالی خارج از نظام بانکی میتواند در صورت افت اعتماد سرمایهگذاران، اصلاحی سریعتر و شدیدتر از بحرانهای مالی سنتی ایجاد کند.
بر اساس سناریوی شبیهسازیشده توسط Oxford Economics، کاهش ۲۵ درصدی ارزش سهام شرکتهای فناوری آمریکا میتواند رشد اقتصاد این کشور را متوقف کرده و رشد اقتصاد جهانی را بیش از یک واحد درصد کاهش دهد.
۵. بانکهای مرکزی؛ سیاست پولی زیر سایه ریسکها
پنجمین ریسک از نگاه Oxford Economics به تصمیمات بانکهای مرکزی بزرگ جهان مربوط میشود.
این مؤسسه انتظار دارد بانکهای مرکزی در مجموع رویکردی انبساطیتر از آنچه بازارها انتظار دارند، در پیش بگیرند. با این حال، هشدار میدهد که هرگونه اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز یا افزایش هزینه نهادههای مورد استفاده در صنعت هوش مصنوعی میتواند آنها را ناچار به تغییر مسیر کرده و سیاستهای پولی را دوباره به سمت افزایش نرخ بهره و مهار تورم سوق دهد.
به اعتقاد تحلیلگران، تصمیمات بانکهای مرکزی در ماههای آینده یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده روند سرمایهگذاری، بازارهای مالی و سرعت رشد اقتصاد جهانی خواهد بود.
۶. انتخابات و تحولات سیاسی
ششمین ریسک به تقویم سیاسی جهان مربوط میشود. به گزارش یورونیوز، انتخابات میاندورهای آمریکا، انتخابات سراسری اسرائیل و انتخابات ایالتی آلمان از جمله رویدادهایی هستند که میتوانند بر فضای ژئوپلیتیکی و تصمیمات اقتصادی اثرگذار باشند.
Oxford Economics معتقد است نتایج این انتخابات، بهویژه در صورت تشدید تنشهای منطقهای، میتواند بر روند مذاکرات، سیاستهای تجاری و حتی تصمیمات اقتصادی دولتها و بانکهای مرکزی تأثیر بگذارد.
جمعبندی
بر اساس تحلیل Oxford Economics که یورونیوز آن را منتشر کرده است، این شش ریسک بهصورت مستقل عمل نمیکنند، بلکه زنجیرهای از عوامل بههمپیوسته هستند که هر کدام میتوانند دیگری را تقویت یا تضعیف کنند. در مرکز این زنجیره، سرنوشت توافق میان آمریکا و ایران قرار دارد؛ توافقی که از نگاه این مؤسسه، میتواند مسیر قیمت نفت، تورم، سیاستهای پولی، تجارت جهانی و بازارهای مالی را تحت تأثیر قرار دهد.